Profesyonel basketbolda beşer kişilik iki takım, yerden yüksekliği Avrupa standartlarına göre 3,05 metre olan ve pota adı verilen, yere paralel konumdaki bir çemberden topu geçirerek, rakibinden daha fazla sayı yapmak suretiyle, on ikişer, onar veya sekizer dakikalık dört periyottan oluşan maçı kazanmaya çalışır.
Basketbol, 5 kişiden oluşan 2 takımla oynanır. Her takımın amacı, rakibin sepetine sayı yapmak ve diğer takımın sayı yapmasını engellemektir. Bir takım tarafından hücum edilen sepet rakibinin sepeti ve bir takım tarafından savunulan sepet takımın kendi sepetidir.
5 Saniye Kuralı: Savunma oyuncusu, topu taşıyan oyuncuya yakın bir mesafede olduğunda, topu oynaması için maksimum 5 saniye süresi vardır. Bu süre sonunda top hala oynamıyorsa, topun rakip takıma verilmesi gerekir.
Basketbol, 10 dakikalık 4 çeyrek halinde, toplam 40 dakikada oynanıyor. Oyun esnasında her iki takımın antrenörleri de sayı sınırı olmaksızın oyuncu değişikliğine gidebilirken oyundan çıkan oyuncu antrenörün isteğine göre tekrar tekrar oyuna dönebiliyor.
Basketbolda 24 saniye kuralı, hücum eden takıma, rakip potaya şut atmak için verilen maksimum süredir. Bu kurala göre, hücum eden takım topu kontrol altına aldıktan sonra 24 saniye içinde potaya bir şut denemesi yapmalıdır. Eğer 24 saniye içinde şut atılmaz veya atılan şut potaya değmezse, top rakip takıma geçer.
Topu yerden kaldırdıktan sonra oyuncunun atabileceği üçüncü bir adıma "topu toplama adımı" denir. NBA'de sayım, oyuncunun top sürmeyi bıraktıktan sonra attığı ilk adımla başlar. Bu ilk adım genellikle "sıfırıncı adım" olarak adlandırılır ve ardından iki ek adıma daha izin verilir.
a) Zemin parke olmalıdır. b) Saha ölçüleri 28x15 metre olup, ek sınır çizgisi keskin zıt renkte ve minimum iki (2) metre genişliğinde olmalıdır.
Her takım ilk üç periyotta ve uzatma periyodunda birer dakikalık bir, dördüncü periyotta iki mola hakkına sahiptir. İkinci ile üçüncü periyot arasında 15 dakikalık devre arası verilir. Diğer periyotlar arası 2 dakika ara verilir.
7 Numara Basketbol Topu: Bu top, genellikle 15 yaş ve üzeri erkek sporcular tarafından kullanılır. Resmi erkek liglerinde kullanılan 7 numara basketbol topu ağırlığı ortalama 600 ila 650 gram arasındadır.
Hücum anında hücum eden takımın oyuncusu topsuz olarak rakip takımın serbest atış sahası içerisinde 3 saniyeden fazla kalamaz. Bir oyuncu, topu; top sürmeden ve pas vermeden elinde 5 saniyeden fazla bekletemez. Topu kendi sahasında ele geçiren takım, sahasını 10 saniyede terketmek mecburiyetindedir.
Basketbol oyun kuralları çerçevesinde basketbol maçı 10 dakikalık 4 peryottan ve ilk iki peryotu ifade eden birinci devre ile son iki periyotu ifade eden ikinci devreden oluşur. Basketbolda birinci ve üçüncü peryottan sonra 2 dakikalık aralar verilir. Birinci devreden sonra ise 15 dakikalık bir devre arası verilir.