Oyun alanı ölçüleri NBA'de 94 feet (28,65m) uzun kenar ve 50 feet (15,24m) kısa kenar olarak belirlenmiştir. Avrupa basketbolunda ve uluslararası basketbolda üçlük çizgisi karşıdan 6,75m ve köşelerden ise 6,6m uzaklıkta olacak şekilde.
a) Zemin parke olmalıdır. b) Saha ölçüleri 28x15 metre olup, ek sınır çizgisi keskin zıt renkte ve minimum iki (2) metre genişliğinde olmalıdır.
Profesyonel basketbolda beşer kişilik iki takım, yerden yüksekliği Avrupa standartlarına göre 3,05 metre olan ve pota adı verilen, yere paralel konumdaki bir çemberden topu geçirerek, rakibinden daha fazla sayı yapmak suretiyle, on ikişer, onar veya sekizer dakikalık dört periyottan oluşan maçı kazanmaya çalışır.
Basketbol kurallarına göre bir basketbol maçı toplamda dört periyottan oluşur ve her periyot 10 dakika sürer. Bu nedenle, normalde maçın toplam süresi 40 dakikadır. Ancak bu süre, profesyonel maçlar için geçerlidir. NBA gibi liglerde ise periyot süresi farklı olup, 12 dakikadır.
Başlıca basketbol nasıl oynanır ve kuralları; her takımın hücum hakkı 24 saniyedir. 24 saniye içerisinde top elden çıkarılmazsa hücum hakkı diğer takıma geçer. Hücum eden takım 8 saniye içerisinde yarı sahayı geçmek zorundadır. Bir oyuncu beş kez faul yaparsa oyundan çıkartılır.
Her takımın birer dakika olmak kaydıyla ilk üç periyotta birer, dördüncü periyotta ise ikişer mola hakkı vardır. Uzatma periyotlarında da birer mola hakkı bulunur. Basketbol maçlarında oyuncu değişikliği sınırlaması yoktur. Takımlar istediği kadar oyuncu değiştirebilir.
Bir futbol sahasının boyutları değişebilir; uzunluğu (yan çizgi boyunca ölçülür) 90 ile 120 metre arasında, genişliği ise (kale çizgisi boyunca ölçülür) 45 ile 90 metre arasında değişir.
Maç boyunca her oyuncunun 4 kez bireysel olarak faul yapma hakkı bulunuyor. Faul sayısı 5'e ulaşan oyuncu, oyundan ihraç ediliyor ve bir daha geriye dönemiyor. Ancak herhangi bir oyuncusu 5 faulle oyun dışı kalan takım, çıkan oyuncunun yerine başka bir oyuncuyu dahil edebiliyor ve bu sayede takımlar eksik kalmıyor.
(James Naismith'in basketbolun icadı hakkındaki 1929 tarihli Britannica makalesini okuyun.) 21 Aralık 1891'de düzenlenen ilk basketbol maçında Naismith, pota olarak iki yarım kova şeftali sepeti kullandı ve bu da spora adını verdi.
Oyunun kuralları da oyunu sür'atlendirici özelliklere sahiptir. 3 saniye, 5 saniye, 10 saniye ve 30 saniye kuralı gibi. Hücum anında hücum eden takımın oyuncusu topsuz olarak rakip takımın serbest atış sahası içerisinde 3 saniyeden fazla kalamaz.
Basketbol maçı genellikle dört periyottan oluşur. NBA'de her periyot 12 dakika, FIBA kurallarına göre ise 10 dakika sürer.